คุณคงเป็นอีกหนึ่งคนที่ยอมแพ้ให้อาการ
ปวดฟัน ซึ่งหลายต่อหลายคนคงลงความเห็นว่าเป็นที่สุดของความทรมานเลยใช่ไหม
เนื่องจากจะมีอาการปวดแปลบๆ ปวดตุบๆ หรือปวดรุนแรงค่อยๆ
กวนใจอยู่ตลอดเวลา ทำเช่นใดก็ยอมไม่หายสักที กินยาแก้ปวดก็แล้ว ทายาก็แล้ว
โดยเฉพาะหลังจากการเคี้ยวอาหารมื้ออร่อยหรือขนมขบเคี้ยวไปแล้วราวๆ 20 นาที
จนต้องรีบไปหาหมอฟัน เปลืองทั้งเงินเจ็บทั้งตัว
ถ้าหากคุณเบื่อการกินยาแก้ปวด และไม่ต้องการไปหาหมอฟันแล้ว เรามีวิธีให้คุณเป็นหมอรักษาตัวเองด้วยวิธีไม่ยากนัก
สิ่งใดทำให้คุณปวดฟัน
อาการปวดฟัน (toothache) ส่วนใหญ่มีผลมาจากสาเหตุ
ฟันผุ ซึ่ง
ในระยะแรกๆ จะมีลักษณะเสียวฟัน
ก่อนที่อาการปวดจะรุกลามไปที่บริเวณใต้คางและศีรษะ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อกินของเย็น ของร้อน หรือของหวาน
เนื่องจากจะเป็นการกระตุ้นให้แบคทีเรียที่อยู่ในช่องปาก
ปล่อยกรดออกมาทำลายเคลือบฟัน
และชอนไชเข้าไปจนถึงเนื้อเยื่อส่วนที่นิ่มที่สุดภายในฟัน
ซึ่งมีเส้นเลือดฝอยจำนวนมาก บวกกับในโพรงประสาทฟันมีเนื้อที่จำกัด
จึงทำให้เกิดการอักเสบและบวม
เมื่อเกิดอาการปูดจะทำให้เส้นประสาทถูกกด รวมทั้งเกิดการปิดกั้นช่องทางเปิดปลาย
รากฟัน ทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก จึงไม่สามารถนำออกซิเจนมาเลี้ยงฟันได้ จนทำให้เกิดอาการปวดฟันที่รุนแรง
ในที่สุดเนื้อฟันก็จะตาย ครั้นถึงตอนนั้นอาการปวดจะหายไป
อย่างไรก็ดี ถ้าหากเป็นหนองที่ปลายรากฟันอาการปวดอาจจะกลับมาอีก
แต่ลักษณะการปวดจะเป็นแบบตื้อ ๆ และสามารถระบุตำแหน่งได้ชัดเจนขึ้น
นอกจากนี้อาการปวดฟันอาจเกิดจากอุปกรณ์ที่อในการอุดฟันหลุดไป
ฟันร้าวหรือแตกจนถึงชั้นเนื้อฟันและโพรงประสาทฟัน การนอนกัดฟัน (bruxism)
ปวดเนื่องจากมีฟันคุดและเหงือกอักเสบ (gingivitis)
ซึ่งจะทำให้เหงือกร่นและรากฟันบางส่วนโผล่ขึ้นมาส่งผลให้เกิดอาการเสียวฟัน
และปวดฟันได้ แต่บางคนที่มี
สุขภาพฟันดีก็อาจมีความไวมากเป็นพิเศษต่อของร้อนหรือของเย็นได้
วิธีลดอาการปวดฟัน
ถ้าคุณอยากหายทรมานจากอาการปวดฟันแล้วละก็ ลองปฏิบัติตามคำแนะนำง่าย ๆ ต่อไปนี้ดูสิคะ
- เมื่อมีอาการปวดฟัน ให้ประคบด้านข้างของใบหน้าซีกที่ปวดฟันด้วยน้ำอุ่น
- ในกรณีที่อาการปวดฟันมีลักษณะปวดตุบ ๆ
ซึ่งอาจเกิดจากการติดเชื้อ ให้ประคบที่ด้านข้างของใบหน้าด้วยน้ำแข็งประมาณ
5-10 นาที ทุก ๆ ครึ่งชั่วโมง ความเย็นจะช่วยลดปวดและลดบวม
- ถ้ามีอาการเสียวฟันง่าย ให้ใช้โซดาไฟหรือแปรงฟันด้วยยาสีฟันสูตรสำหรับแก้เสียวฟัน
- เมื่อต้องอยู่ในที่ที่อากาศเย็นหรือในช่วงฤดูหนาว สามารถป้องกันอาการเสียวฟัน หรืออาการปวดฟันจากอากาศเย็นได้โดยปิดปากด้วยผ้าพันคอ
- เลี่ยงอาหารที่ร้อนจัด เย็นจัด
และหวานจัด โดยเฉพาะชา กาแฟ และไอศกรีม
เพราะจะยิ่งกระตุ้นให้มีอาการงดอาหารที่แข็งจนต้องใช้วิธีกัดกิน เช่น แครอท
แอปเปิ้ล ฝรั่งที่ยังไม่สุก เพราะการขบกัดฟันแรง ๆ กับวัตถุแข็ง ๆ
จะกระตุ้นให้เกิดอาการปวดฟัน
และในกรณีที่อุดฟันควรหลีกเลี่ยงการเคี้ยวหมากฝรั่ง เพราะจะทำให้สารที่อุดฟันไว้หลุดออกมาง่ายขึ้น
นวดกดจุดลดอาการปวด
หลายคนคงคุ้นเคยกับการนวดตรงจุดตามร่างกาย ทั้งฝ่าเท้า ฝ่ามือ
และศีรษะดีแล้วใช่ไหม
คราวนี้เราลองมานวดกดจุดเพื่อบรรเทาอาการปวดฟันกันดีกว่า
- นวดคลึงเบา ๆ ที่แก้มเหนือบริเวณฟันที่ปวด จะช่วยบรรเทาอาการปวดได้ชั่วคราว
- ใช้น้ำแข็งก้อนเล็ก ๆ
กดและถูบริเวณง่ามมือ ระหว่างนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วชี้
หรือใช้มืออีกข้างนวดบริเวณเดียวกันนี้ จะช่วยลดอาการปวดฟันได้ชั่วคราว
- สำหรับคนที่ปวดบริเวณกรามล่าง
ให้ใช้นิ้วหัวแม่มือนวดบริเวณกระดูกขากรรไกรที่รองรับฟันล่าง
ส่วนคนที่ปวดบริเวณกรามบนให้วางนิ้วหัวแม่มือ ตรงบริเวณส่วนกลางของหู
แล้วลากนิ้วไปทางด้านหน้า
จนกระทั่งถึงรอยบุ๋มใต้กระดูกประมาณหนึ่งนิ้วบริเวณหน้าใบหู จากนั้นกดแรง ๆ
ประมาณ 10 นาที
สมุนไพรบรรเทาปวด
บางคนพึ่งยาสารพัดชนิด
ทั้งกินทั้งทา แต่พอหมดฤทธิ์ยาแล้ว อาการปวดฟันก็กลับมาสำแดงเดชอีกครั้ง
ลองมาสอบอาการปวดด้วยฤทธิ์ยาทางธรรมชาติของสมุนไพรเหล่านี้ดีกว่าค่ะ
ว่านหางจระเข้

มีสรรพคุณในการทำลายเชื้อโรคและสลายพิษ (neutralization) ของเชื้อโรค
โดยหั่นว่านหางจระเข้เป็นชิ้น ๆ ความยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร
ล้างยางออกให้หมด เหน็บไว้ที่ซอกฟัน
ใช้ฟันขบให้อยู่บริเวณที่ปวดหรือใช้ไม้พันสำลีจุ่มน้ำวุ้นว่านหางจระเข้
ป้ายตรงบริเวณที่ปวด จะช่วยบรรเทาอาการได้ชั่วคราว
น้ำมันละหุ่ง

ทาน้ำมันละหุ่งบริเวณแก้มข้างที่ปวดฟัน และใช้พลาสเตอร์ยาปิดไว้
แล้วใช้ผ้าขนหนูอุ่น ๆ หรือแผ่นประคบบริเวณที่มีอาการปวด จากนั้น
นอนพักอย่างน้อย 20 นาที น้ำมันละหุ่งมีสรรพคุณในการระงับปวดได้ดี
โดยจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดที่ไปคั่งอยู่กับเชื้อจุลินทรีย์ในกรณี
ที่เกิดการติดเชื้อหรือกับสารที่ทำให้เกิดอาการปวด เช่นไซโทไคเนส
(cytokines) ในกรณีที่ปวดรากฟัน
น้ำมันกานพลู
มีสรรพคุณในการรักษาอาการปวดฟันได้
ดีที่สุดชนิดหนึ่ง บางครั้งหมอฟันจะใช้น้ำมันกานพลูแทนยาที่มีฤทธิ์แรงกว่า
เช่น Novocain โดยทาน้ำมันกานพลูบริเวณที่ปวดในช่องปากได้โดยตรง
(หากน้ำมันกานพลูเข้มข้นเกินไปอาจทำให้เจือจางด้วยการผสมน้ำมันมะกอก)
นอกจากนี้อาจใช้วิธีอมกานพลูทั้งชิ้นไว้ในปากบริเวณที่ปวดก็ได้
จะทำให้รู้สึกชาอย่างรวดเร็ว และอยู่นานกว่า 90 นาที
หรือนำดอกกานพลูมาทุบแช่น้ำเหล้าขาว แล้วชุบสำลีอุดฟันซี่ที่ปวด
น้ำมันกระเทียม

ใช้สำลีจุ่มน้ำมันกระเทียมทาตรงที่ปวดฟัน จะช่วยบรรเทาอาการปวดได้เหมือนกัน
ดาวเรือง
ใช้ดอกแห้งประมาณ 7-8 ดอก ต้มกับน้ำสะอาดในปริมาณที่พอเหมาะ ดื่มเป็นน้ำสมุนไพรทั้งวันเพื่อแก้อาการปวดฟัน
ผักบุ้งนา

นำรากสดของผักบุ้งนาราว 10 กรัม ตำให้แหลกแล้วคั้นเอาแต่น้ำ ผสมกับน้ำส้มสายชู อมไว้ประมาณ 5 นาที แล้วบ้วนออกด้วยน้ำสะอาด
มะระ

นำรากมะระสดมาตำพอละเอียด แล้วพอกฟันซี่ที่ปวด โดยใช้ลิ้นกดไว้สักครู่ใหญ่
กุยช่าย

ในเหตุที่ปวดฟันเพราะแมงกินฟัน ให้นำเมล็ดกุยช่ายมาคั่วให้เกรียมดำ
จากนั้นนำมาบดให้ละเอียดละลายน้ำมันยางแล้วชุบสำลี ยัดในฟันที่เป็นรูโพรง
ทิ้งไว้หนึ่งคืน จะสามารถฆ่าตัวแมงที่กินฟันได้
ถ้าตัวคุณไม่ต้องการไปหาหมอ คุณก็ต้องตัดหน้าเป็นหมอของตัวเอง
ก่อนที่อาการปวดจะลุกลามเกินเยียวยาจนถึงขั้นต้องถอนฟันทิ้งนะคะ
Tip
1.เมื่อใช้ยาสมุนไพรจนอาการปวดฟันบรรเทาแล้ว ควรไปพบทันตแพทย์
2.ไม่ควรใช้ยาแอสไพรินบดอุดบริเวณฟันที่ปวด เพราะจะทำให้เกิดแผลไหม้ที่เหงือก และเป็นอันตรายต่อเคลือบฟันได้
3.ถ้ามีอาการปวดบวมเมื่อเคี้ยวอาหาร หรือเหงือกแดงผิดปกติ
มีเลือดออก แสดงว่าติดเชื้อ หรือถ้าปวดฟันและมีไข้ร่วมด้วย
ควรรีบไปพบแพทย์ทันที